غنچه كل سرخ ابريشم مقرض بهمن سفيد و سرخ دارچينى صندل سفيد درونج عقربى از هريك دو مثقال نيم مغز تخم خيارين املهء منقى زرشك منقى بادرنجبويه از هريك پنج مثقال ريوند چينى مشك تبتى خالص زعفران از هريك نيم مثقال اسارون يك مثقال عنبر اشهب ورق طلا از هريك چهار دانك آب سيب شيرين رب به شيرين رب انار شيرين ربّ سيب ترش رب انار ترش شربت ريباس از هريك بيست مثقال كلاب عرق شاهتره عرق صندل عرق كاوزبان عرق بيدمشك عرق بادرنجبويه از هريك بيست و پنج مثقال عسل مصفى قند سفيد مساوى دو وزن مجموع ادويه جواهر را با كلاب صلايه كرده باقى ادويه را كوفته و بيخته ربوب و اشربه و عسل و نبات و عرق را بقوام آورده ادويه را بان بسرشند شربتى يك مثقال [ دواء المسك معتدل مستعمل وقتى كه حرارت غالب باشد ] دواء المسك معتدل مستعمل وقتى كه حرارت غالب باشد نافع است از براى جميع اقسام ماليخوليا و خفقان سوداوى و امراض قلب مركب از اخلاط حاره يا اخلاط بارده صنعت آن مرواريد ناسفته بسد محرق مغسول صندل سفيد ابريشم مقرض از هريك سه درم كهرباى شمعى پنج درم طباشير سفيد كل سرخ از هريك چهار مثقال كشنيز خشك مقشّر تخم خرفهء مقشر از هريك چهار درم كل كاوزبان املهء منقى از هريك هفت درم دارچينى دوازده درم مشك تبتى زعفران از هريك يك درم ورق طلا ورق نقره از هريك نيم مثقال عسل مصفى قند سفيد بالمناصفه سه وزن ادويه بدستور معجون سازند مقدار مستعمل از وى از يك درم تا دو درم دواء المسك معتدل ديكر صنعت آن مرواريد ناسفته كهرباى شمعى مرجان قرمزى يشب سبز مصطكى رومى دارچينى دانهء هيل‌بوا سنبل الطيب اشنه درونج عقربى ساذج هندى قرنفل سعد كوفى اسارون بهمنين تودرى زرد تودرى كلكون از هريك پنج مثقال عود قمارى سه مثقال صندل سفيد طباشير از هريك شش مثقال زرنباد قرفة الطيب از هريك چهار مثقال مشك خالص ورق نقره از هريك دو مثقال ورق طلا يك مثقال ابريشم مقرض پنج مثقال نبات سفيد به وزن تمام ادويه عسل دو وزن تمام ادويه كلاب و عرق بيدمشك از هريك يك مينا جواهر را صلايه كرده ساير ادويه را كوفته و بيخته با نبات و عسل كه با كلاب و عرق بيدمشك بقوام آورده باشند بدستور معجون سازند شربتى يك درم تا يك مثقال [ دواء المسك معتدل با جندبيدستر ] دواء المسك معتدل با جندبيدستر خفقان سوداوى و ضعف قلب و دماغ و ماليخوليا و خبث نفس و وسواس و خوف و فزع را نافعست و كبد و امعا و معده را قوت دهد و تحليل ابخرهء سوداوى نمايد و بجهة اختناق رحم و صرع بينظير است صنعت آن مرواريد ناسفته مرجان قرمزى كهرباى شمعى درونج عقربى ابريشم مقرض زرنباد بهمن سفيد و سرخ از هريك دو درم قرنفل اشنه سنبل الطيب دانهء هيل‌بوا ساذج هندى دارچينى جندبيدستر از هريك يك درم زعفران مصطكى صندل سفيد صندل سرخ طباشير سفيد كشنيز خشك مقشر از هريك دو درم عنبر اشهب يك درم مشك تبتى خالص نيم درم نبات سفيد عسل مصفى بالمناصفه سه وزن مجموع ادويه بدستور معجون سازند و در ظرف چينى نكاه دارند شربتى از يك درم تا يك مثقال بعد دو ماه استعمال نمايند [ معجون المسك ] معجون المسك جهة درد جكر و ضعف معده و برودت آن و تفتيح سدّها و تحليل رياحهاى غليظه و اورام صلبه نافع صنعت آن مشك خالص سليخه سنبل الطيب ساذج هندى لك پاك كرده مغسول ريوند چينى جنطيانا رومى از هريك دو درم زعفران نانخواه تخم كرفس مصطكى از هريك سه درم عود هندى قرنفل مر صاف از هريك نيم درم ادويه كوفته و بيخته با عسل كف كرفته بقوام آورده سه وزن ادويه بسرشند شربتى يك درم با آب كرم [ مسمّن ] فصل در ذكر نسخ مسمنات بدانكه مسمنات بضمّ ميم و فتح سين و كسر ميم مشدده و فتح نون و الف و تا جمع مسمن است و آن ادويهء را نامند كه بدن را فربه كرداند مسمنى كه قريب باعتدال و بغايت نافع است صنعت آن مغز بادام مغز فندق مغز حبة الخضرا مغز پسته شهدانه مغز چلغوزه اجزا مساوى كوفته با سه وزن مجموع عسل كف كرفته بقوام آورده سرشته روزى پانزده مثقال تا سى مثقال تناول نمايند و از عقب ماء اللحم و امثال آن بياشامند مسمن ديكر كه در تسمين بدن عجيب الفعل از كندى صنعت آن حب الخروع مقشر آرد كرده ربع كيلى با دو رطل شير كاو تازه دوشيده خمير كرده و خوب سرشته نانهاى تنك از آن سازند هر نانى به وزن نيم اوقيه و خشك نموده هر روز دو نان از آن را كوبيده قبل از طعام تناول نمايند و بر بالاى آن فالوده از آرد نخود و باقلا و برنج و شير پخته بياشامند مسمن ديكر [ صنعت آن ] آرد برنج آرد نخود فربه بدستور نانهاى تنك ساخته و خشك كرده كوبيده با مغز بادام شيرين مقشر و قند با شير طبخ نموده تناول نمايند مسمن ديكر عجيب الفعل صنعت آن بكيرند شير كاو تازه دوشيده يك رطل و يك رطل آب شيرين در آن ريزند و باتش ملايم طبخ دهند تا آب برود پس يك اوقيه فانيذ و يك اوقيه روغن كاو تازه و يك اوقيه روغن كنجد تازه در آن ريزند و تا دو ساعت بجوشانند پس ناشتا تناول نمايند مسمن ديكر از ابن ماسويه صنعت آن آرد نخود و باقلا و جو و برنج از هريك مساوى عدس مقشر خشخاش سفيد ماس مقشر مغز بادام مقشر از هريك نصف وزن كنجد مقشر ربع كعك قند سفيد از هريك دو جزو با شير تازه دوشيده طبخ دهند و نيم جزو كندم مرضوض اضافه نموده صبح ناشتا با شير شتر چند روز تناول نمايند مسمن ديكر از ابن ماسويه صنعت آن آرد نخود و باقلا و جو و برنج از هريك مساوى عدس مقشر خشخاش سفيد ماس مقشر مغز بادام مقشر از هريك كل سفوف سازند و هر صبح ناشتا و شب وقت خواب بيست درم آن را تناول نمايند مسمن ديكر كه در تسمين عجيب الفعل است صنعت آن انزروت سه مثقال نيم حجر البقر سه قيراط نارجيل هفت مثقال كوبيده درهم نموده چهار حصّه نمايند چهار روز بعد از حمام كه چند زردهء تخم‌مرغ نيم‌برشت خورده باشند تناول نمايند قوى الاثر است [ مسمن ديگر موافق مبرود المزاج و بغايت قوى الاثر ] مسمن ديكر موافق مبرود المزاج و بغايت قوى الاثر است و تا سه سال قوت اين تركيب باقى ميماند و شربتش از سه مثقال تا پنج درم است و بعد از غذا تناول نمايند صنعت آن كنجد مقشر مغز بادام مقشر نخود مقشر چلغوزهء مقشر تخم خشخاش سفيد از هريك يك جزو مغز كردكان مقشر آرد كند زرنباد حبة الخضرا از هريك نيم جزو حلبه شهدانه حب السّمنه از هريك ربع جزو كوفته و بيخته با كل شير تازه دوشيده به وزن مجموع ادويه باتش ملايم بجوشانند تا شير را جذب كند و سه وزن ادويه عسل را بقوام آورده بان ممزوج كنند و در اخر مقدار ثمن يك جزو حجر البقر كه فادزهر كاويست با كلاب نرم سوده اضافه نمايند و به قدر شربت تناول نمايند مسمن ديكر كه موافق محرور المزاج و مقوى باه است صنعت آن نخود با پوست سى مثقال در شير كاو بخيسانند يك شبانه‌روز بدستور تجديد شير كنند تا سه مرتبه پس برنج شسته شكر سفيد خشخاش سفيد كندم جو مقشر ماش مقشر از هريك سى مثقال مغز بادام شيرين مغز چلغوزه مغز پسته از هريك بيست و پنج مثقال مجموع را كوفته و بيخته هر روز بيست و پنج مثقال آن را با شير كاو تازه دوشيده طبخ نموده تناول نمايند و در حمام روند و در آنجا مدتى مكث نمايند مسمن ديكر كه بالخاصية مؤثر است صنعت آن مكس عسل كه پر نياورده باشد در سايه خشك كرده هر روز پنج مثقال آن را با شكر سفيد و آرد كندم سائيده با آب مانند فالوده طبخ نموده بنوشند و اكر بدون طبخ آن را سوده با پالوده و امثال آن از مرقهء لحوم و غيره پاشيده تناول نمايند نيز خوبست مسمن ديكر صنعت آن قرفه خولنجان زيرهء كرمانى زنجبيل نانخواه حبّ الخروع از هريك پنج درم حرف سفيد حب السّمنه تودريين بوزيدان بهمنين سورنجان سفيد خبث الحديد در سركه پرورده بريان